TÜRKİYE’DEN AVUSTURYA’YA ÇOCUKLA TAŞINAN AİLELER İÇİN VİYANA’DA OKUL KAYDI REHBERİ

Avusturya okul sistemi & Türkiye’deki sınıflarla genel karşılıklar

Avusturya’da genel okul zorunluluğu (Schulpflicht) 9 yıldır ve normalde 6 yaş civarında başlar; çocuklar en az 9 yıl okula gitmek zorundadır.

Kabaca şu eşleştirmeyi düşünebilirsiniz:

• İlkokul (Türkiye 1–4. sınıf)
  • Avusturya’da Volksschule 1.–4. Schulstufe
• Ortaokul (Türkiye 5–8. sınıf)
  • Avusturya’da Mittelschule veya AHS-Unterstufe (Gymnasium alt kademesi), 5.–8. Schulstufe
• Lise (Türkiye 9–12. sınıf)
  • Avusturya’da Sekundarstufe II düzeyi:
    • AHS-Oberstufe (gymnasium üst kademesi),
    • BMS/BHS (meslek liseleri / teknik liseler),
    • Polytechnische Schule + Lehrling (çıraklık) gibi farklı yollar.

Her eyalette detaylarda küçük farklar olsa da Viyana için okul yeri ve kayıt konusunda ana muhatap Bildungsdirektion für Wien (okul idaresi) ve ilgili okulların müdürlükleri.

Avusturya’da okul bulma: https://www.schulen-online.at/sol/index.jsf

Viyana’da zorunlu eğitim çağındaki çocuklar için ilk adım (İlkokul & Ortaokul)

“Schulplatz” için ilk iletişim (Volksschule ve Mittelschule)

Çocuğunuz ilkokul veya ortaokul yaşındaysa ve Viyana’ya yıl içinde/ara dönemde taşınıyorsanız, Viyana’da yerleşik standart uygulama şu:

• Bildungsdirektion für Wien – Präs/6 (Schulplatzvergabe) birimine başvuru
• Resmî iletişim adresi: schulplatz@bildung-wien.gv.at

Bu adrese göndereceğiniz mailde şu bilgiler mutlaka olsun:

• Çocuğun adı–soyadı, doğum tarihi
• Viyana’daki adresiniz (veya taşınacağınız adres)
• Türkiye’deki okulun adı ve çocuğun kaçıncı sınıfta olduğu
• Eklerde PDF olarak:
  • Öğrenci belgesi,
  • Bir önceki sınıf karnesi
  • Son karne / not dökümü,
  • Varsa ders içerikleri ve Almanca tercümeleri.

Bildungsdirektion, çocuğunuzu bölgenize ve durumunuza uygun bir Volksschule veya Mittelschule’ye yönlendiriyor. Çocuklar, genelde “Seiteneinsteiger” (yıl içinde sisteme yeni katılan öğrenci) statüsüyle kabul ediliyor.

Kayıtta genelde istenen belgeler (Volksschule & Mittelschule)

• Kimlik ve ikamet:
  • Çocuğun pasaportu
  • Doğum belgesi
  • Viyana adresi için Meldezettel (ikamet kaydı)
  • Çocuğun oturum kartı veya en azından oturum başvurusuna ilişkin onay / başvuru yazısı
  • Özel velayet durumu (boşanma, ortak velayet vb.) varsa mahkeme kararı / velayet kararı
• Sağlık ve sigorta:
  • Varsa e-Card veya çocuğun hangi sigorta üzerinden kayıtlı olduğunu gösteren belge
  • Aşı kartı / aşı kayıtları (Türkiye’deki aşı kartını mutlaka yanınıza alın)
• Eğitim geçmişi (Türkiye):
  • Bir önceki yılın yıl sonu karnesi
  • Mevcut yıl için güncel not dökümü (e-Okul veya okul idaresinden resmi belge)
  • Öğrenci belgesi
  • Mümkünse ders içerikleri / haftalık ders programı

Çoğu Viyana okulu, çocuğu ara dönemde alırken kısa bir seviye ve dil değerlendirmesi yapıyor ve Deutschförderung (Almanca destek sınıfı/kursu) ihtiyacı varsa bunu da bu görüşmede planlıyor.

Lise çağındaki öğrenciler için (Sekundarstufe II) Viyana’da kayıt

Lise düzeyi, Avusturya’da biraz daha farklı işliyor çünkü seçenekler çoğalıyor:

• AHS-Oberstufe (gymnasium üst kademesi),
• BMS / BHS (meslek ve teknik liseler),
• Polytechnische Schule ve ardından Lehre (çıraklık) gibi yollar.

Genel kayıt mantığı

Lise çağındaki gençlerde süreç genellikle şöyle ilerliyor:

• Aile, Viyana’daki olası okul türlerine karar veriyor (örneğin: gymnasium mu, turizm meslek lisesi mi, teknik lise mi?).
• İlgili okullarla doğrudan iletişime geçilip,
  • Çocuğun şu anki sınıf seviyesi,
  • Türkiye’de okuduğu okul türü ve alanı/dalı,
  • Mevcut karne ve transkriptler
    iletiliyor.
• Okul, boş kontenjan durumuna, çocuğun ders geçmişine ve Alman dili seviyesine göre
  • Doğrudan kayıt,
  • “Aufnahmeprüfung” (seviye sınavı) veya
  • Belirli dersler için denklik/ek tamamlayıcı sınavlar
    talep edebiliyor.

Lise düzeyinde, bazı durumlarda Bildungsdirektion Wien yine devreye girip yönlendirme yapabiliyor; özellikle yeni gelen ailelere yönelik “Yeni Viyana’da – Bildung” içerikleri de bu çerçevede hazırlanmış durumda.

Lise için özellikle önemli olan belgeler

İlkokul–ortaokulda saydığımız belgelere ek olarak lise çağındaki öğrencilerde:

• Son 2–3 yıla ait detaylı transkript / not dökümleri
• Okuyorsa alan/dal bilgisi (örneğin; Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Meslek Lisesi – alan adı)
• Eğer lise bitmişse veya bitmek üzereyse lise diploması (ve mümkünse apostilli )
• Yabancı dil seviyesini gösteren resmi belgeler (varsa İngilizce / Almanca sertifikaları)

Bu belgeler, hem okul yerleştirmesi, hem de ileride üniversite / mesleki eğitim başvurularında önem kazanıyor.

Türkiye’deki okuldan alınması gereken evraklar (Tüm düzeyler için)

Aşağıdaki listeyi “Türkiye’den çıkmadan önce yapılacaklar” listesi gibi düşünebilirsiniz.

• Zorunlu sayılabilecekler
  • Öğrenci belgesi
    • Okulun antetli kağıdında, kaşeli ve imzalı
    • İçeriğinde mutlaka olsun:
      • Öğrencinin adı–soyadı, T.C. kimlik numarası
      • Okulun adı ve türü (ilkokul / ortaokul / Anadolu lisesi / meslek lisesi vb.)
      • Öğrencinin şu an devam ettiği sınıf
      • Okula hangi tarihten beri kayıtlı olduğu
    • Mümkünse yeminli Almanca tercüme ile birlikte götürün.
  • Bir önceki sınıf yıl sonu karnesi
    • Orijinal + birkaç fotokopi
    • Özellikle ilkokul ve ortaokulda en azından son karnenin Almanca tercümesi büyük avantaj.
  • Mevcut sınıf için güncel not dökümü
    • e-Okul çıktısı veya okul müdürlüğünün verdiği resmi belge
    • Kaşeli–imzalı
    • Lise düzeyinde, son birkaç yılın not özetlerini topluca almak faydalı.
• Çok faydalı ama opsiyonel belgeler
  • Ders içerikleri / haftalık ders çizelgesi
    • Hangi sınıfta hangi temel derslerin (Türkçe, Matematik, Fen, Tarih, İngilizce vb.) haftada kaç saat okutulduğunu gösteren tablo.
    • Bu, Avusturya’daki pedagojik ekip için çocuğun hangi düzeyde olduğunu görmek açısından çok değerli.
  • Devamsızlık dökümü
    • Özellikle sorun yoksa bile “resmi görünürlük” sağlar.
  • Özel eğitim / rehberlik raporları (varsa)
    • RAM raporları, tanılar, kaynaştırma kararları, psikolojik danışmanlık raporları.
    • Avusturya’da özel eğitim desteği, öğrenme desteği veya Almanca destek sınıflarının doğru planlanması için kritik olabilir.

Tercüme ve apostil (İlkokul – ortaokul – lise için öneri)

Tercüme ne kadar gerekli?

Zorunlu eğitim çağındaki çocuklar için (Volksschule, Mittelschule) bazı okullar Türkçe belgeleri başlangıçta “geçici” olarak kabul edebiliyor; ancak hem okullar hem de Bildungsdirektion, özellikle resmî değerlendirme ve üst okullara geçiş aşamalarında Almanca tercüme talep edebiliyor.  

Pratik öneri:

• En azından şu üç belgeyi yeminli Almanca tercüme ettirin:
  • Öğrenci belgesi
  • Son yıl sonu karnesi
  • Güncel not dökümü / transkript

Lise düzeyinde, mümkünse son birkaç yılın not özetlerini ve diplomayı da tercüme ettirmek, hem okul kaydında hem de ileride üniversite ya da meslek eğitimi başvurularında işinizi kolaylaştırır.

Not: Belgelerin İngilizce-Türkçe içerikte olması durumunda tercümeye ihtiyaç olmayacaktır.

Apostil ne zaman mantıklı?

• Zorunlu eğitim çağında çoğu okul, günlük kayıt aşamasında apostil şartı koymayabiliyor.
• Ancak zamanınız varsa, özellikle:
  • Doğum belgesi,
  • Önemli okul belgeleri (özellikle lise diploması, bitirme belgeleri)
    için apostil yaptırmak, daha sonra yapılacak oturum, vatandaşlık veya üst eğitim başvurularında büyük kolaylık sağlar.

Türkiye’den çıkmadan & Viyana’ya vardığınızda yapılacaklar

Türkiye’den ayrılmadan önce

• Öğrenci belgesi (TR) + Almanca tercümesi
• Son yıl sonu karnesi (TR) + Almanca tercümesi
• Mevcut sınıf için güncel not dökümü (TR) + Almanca tercümesi
• Mümkünse ders programı / ders içerikleri (TR)
• Varsa RAM / rehberlik / özel eğitim raporları
• Aşı kartı
• Doğum belgesi (mümkünse apostilli)
• Belgelerin birkaç set fotokopisi

Viyana’ya varınca

• Meldezettel (adres kaydı) yaptırın
• Çocuğun pasaportu, doğum belgesi, oturum belgesi dosyada hazır olsun
• Tüm Türkçe okul evraklarının orijinali + tercümeleri yanınızda bulunsun
• İlkokul/ortaokul ise; schulplatz@bildung-wien.gv.at adresine mail atarak Schulplatz talep edin
• Lise düzeyi ise; seçmeyi düşündüğünüz okul türlerini (AHS-Oberstufe, BMS/BHS, vs.) netleştirip okullarla doğrudan iletişime geçin
• Okulla yapılan ilk görüşmede, seviye ve dil değerlendirmesine hazırlıklı olun; Almanca seviyesi yetersizse Deutschförderung seçenekleri konuşulur.

Doğru hazırlık, daha az stres

Türkiye’den Viyana’ya çocukla taşınırken okul meselesi ilk bakışta karmaşık görünebilir.
Ancak:

• Avusturya’da 9 yıllık okul zorunluluğu olduğundan, ülkeye gelen her çocuğa uygun bir okul yeri bulunmak zorunda,
• Viyana’da Bildungsdirektion ve okullar, özellikle yurt dışından gelen ailelere alışık,
• Belgelerinizi önceden doğru hazırlayıp, mümkün olduğunca Almanca tercüme ile desteklediğinizde süreç çok daha öngörülebilir ve sakin ilerliyor.

Not: Bu sayfadaki bilgiler özenle derlenmiş olsa da, eksiklikler veya hatalar içerebilir. Bu nedenle sunulan içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; doğruluğu konusunda herhangi bir sorumluluk kabul edilmemektedir. Yayıncı ve yazar, içerikten doğabilecek herhangi bir sonuçtan sorumlu tutulamaz.